Droogte is slecht voor veendijken omdat veen, bestaande uit plantenresten en water, bij uitdroging krimpt, lichter wordt en zijn stevigheid verliest. Hierdoor ontstaan verzakkingen, gevaarlijke scheuren en uitstulpingen in veendijken. “Als scheuren groter worden, kan inzakkend regenwater later de dijk verzwakken. Delfland volgt de situatie daarom scherp en herstelt schade als dat nodig is”, zegt een woordvoerder van het waterschap.

“Op dit moment is er geen direct gevaar voor Den Haag en omgeving.”

Meer scheuren

Het aantal scheuren nam de afgelopen maanden snel toe. Voornamelijk bevinden ze zich in Midden-Delfland, Lansingerland en Pijnacker-Nootdorp. Op 23 juli telde Delfland 34 droogtescheuren op ongeveer 17 kilometer aan zeer droogtegevoelige dijken. De zegsvrouw: “Gedurende de laatste inspectieronde vonden onze inspecteurs ongeveer 180 barsten op 42 kilometer dijk. Dat is een duidelijke stijging, hoewel we meer grondgebied onderzochten.”

“Ongeveer achttien scheuren vragen extra aandacht en monitoring van ons, maar spoedreparaties zijn nog niet nodig.”

Als de droogte aanhoudt kunnen kleine scheuren uitgroeien tot grote. Het waterschap legt daarom vast waar ze zitten, hoe groot ze zijn en hoe ze zich ontwikkelen. Dijkwachters  beoordelen of herstel nodig is. Niet elke kleine scheur is meteen gevaarlijk. “Als er een te groot wordt of de veiligheid kan raken, vullen we hem op met klei, kleikorrels of grond. Bij verzakkingen kunnen we de dijk extra versterken.”

Dijken prioriteit

Bij ernstige droogte en een watertekort verdeelt Delfland het beschikbare water volgens de landelijke verdringingsreeks die wettelijk bepaalt welke maatschappelijke functies en belangen als eerste water krijgen. Dijken komen het eerst aan de beurt om verzakking of vervorming tegen te gaan. “We proberen de dijken nat en stevig te houden.”

Komende tijd valt er geen significante neerslag. Hoe lang moet een droogteperiode duren voor er echt een risico op doorbraak ontstaat? “Daar is geen vaste termijn voor”, reageert de zegsvrouw. “Het risico hangt af van meerdere dingen: hoe lang het droog blijft, hoe erg de droogte is, hoe de dijk is opgebouwd, hoeveel veen erin zit en hoe scheuren zich ontwikkelen.” 

Een extra aandachtspunt is de periode ná droogte, vertelt ze. “Als er dan veel regen valt, kan water in scheuren zakken en de dijk verder verzwakken. Daarom beoordelen we de situatie per locatie.”

Controles

De droogtegevoelige dijken controleert Delfland eens per twee weken. “Als de droogte aanhoudt, gebeurt dit vaker, bijvoorbeeld wekelijks. Bij een acute melding of een ernstig signaal kunnen wij natuurlijk extra gaan kijken.” Delfland beheert meer dan 700 kilometer aan dijken, duinen en kades. Ongeveer 200 kilometer daarvan is gevoelig voor droogte, vanwege veen in de ondergrond. 

“Welke dijken we controleren, hangt af van de droogte, eerdere schade en de risico-inschatting.”

Historisch weinig 

De situatie in het gebied van Delfland is ernstig. Het hoogheemraadschap heeft op dit moment het grootste neerslagtekort van Nederland: tot vandaag 315 mm. Het landelijk gemiddelde is 260 mm. Tegelijkertijd staat ook de aanvoer van zoetwater onder druk. Bij Lobith stroomt op dit moment 640 m³ water per seconde ons land binnen. Dat is historisch weinig; rond deze tijd van het jaar is dat normaal 1.850 m³ per seconde.

Door de aanhoudende warmte verdampt een groot deel van de nog beschikbare hoeveelheid zoetwater voordat Delfland het kan gebruiken. Het water dat overblijft, gebruikt Delfland om zoutindringing van de zee tegen te houden en om voldoende water in de sloten, grachten en vaarten te houden, zodat dijken en kades niet uitdrogen.